ڕو جههانی زوانی ئهدایی
دوهم ڕو مانگهو ئێسفهندی ( ۲/ ۱۲ ) بهرابهر چهنی ۲۱ فوریهی جه تـهرهفو ( unesco ) سازمان ملهلیو به نامێ “ ڕو جههانی زوانی ئهدایی ” نامنریـا کریان .
پێسه حهقیقهتێوی حاشا هورنهگیری سهلهمیان پهی زانایا و موحهقێقینی که بهشهر جه بهشی فهرههنگی و ئهدهبیهنه به زوانی ئهدایی وێش خاستهر متاڤو ئێحساس و ئهندیشهو وێش بهر ڤزو، ههرپاسه که عالمێو زاناکێ ئێمه جه ویهردهنه گهرچی ســهوادی عهرهبــی و فــارسـی شا بێ ، بـهڵام وهشتـهرین و پـڕماناتهریـن شێعــرهشا به زوانــی ئهدایــی وێشا نیهێنهشاره ، ههرچند تاوانشا به عهرهبی و فارسیچ بنیاره !
جه بهشوو ڕاز ئهرهنیایهنه ( داستان سرایی ) گورهتهرین تراژدیما ئامان ملهره ! داستانه جه ئهندیشهو داستانسهرایهنه خیزیێنهو نهقشش بهسهن ، بهڵام شێوه نویسهیێو نهبیهن بنویسوش پهنه ! ناچار به ئهڤوگێڵنای ( شفاهی ) جه مهجلێسانه یا تهنانهت پهی تاکه کهسا بهسهندهش کهردهن ، دیارا چێوێو نهنویسیو دمای چند وهختا چێشش سهر مهێ ؟! چهنهش قرتیو ، برێو چێوێش فاڕیا و… وه فرێچشا به یهکجاری جه بهین مشا و گمێ با ، ههر پاسه که بیێنێ ! ئانێچشا که مهنێنێ و سینه به سینه یاوهێنێ لا ئێمه پێسه “ کورته ڕازا “ ههرچند کافرشا پهی بسڵمان بو ئاندنه چهکمهسهریێشا دیێنێ ، بهڵام ئهگهر ههرپاسهیچه بنویسیاوه و گلێرێ باوه قسێ عالێشا پهی کهردهی ههنێ !
وهختێــو سابت بیهن و سهلهمیان که نبــوغ و ئهندیشــهو بهشـــهری به زوانی ئهدایی خاستهر گوڵ کهرو و متاڤو خزمهتو کومهڵگاو بهشریهنه جه گردوو بوارهکانه ( فهرههنگی ، ئایینی ، ئێجتماعی ، ئێقتسادی و… ) بـو ، یاگێ سهر سڕ مهنهیهنه کاربـهدهسێ بههاش مهدا پـهنـه ؟
